Στάση στο Χαλάνδρι

Το βλέμμα στραμμένο προς το μέλλον, μελαγχολικό αλλά ταυτόχρονα οργισμένο και σκληρό. Σαν την ίδια την αναγκαιότητα της επανάστασης.

Η φωτογραφία αυτή του Τσε, αποτέλεσε το σύμβολο μιας ολόκληρης εποχής, όπως άλλωστε και ο ίδιος.

Για το έργο, τη ζωή και το θάνατό του Tσε έχουν ειπωθεί και θα ειπωθούν πολλά. Αυτό όμως που τον μετέτρεψε σε  παγκόσμιο σύμβολο, ήταν η έμπρακτη απόδειξη, ότι, με οποιοδήποτε κόστος, ενάντια στις αρνητικές «αντικειμενικές» συνθήκες, την επανάσταση δεν την επαγγέλλεσαι απλώς, αλλά την κάνεις.

Και σήμερα, σαράντα χρόνια μετά, η ίδια φωτογραφία παραμένει στην επικαιρότητα αλλά κάπως διαφορετικά. Από την απτή, νικηφόρα ή όχι επανάσταση, ο Τσε πέρασε στο σταρ σύστεμ. Ταινίες, ντοκιμαντέρ και βιβλία είδαν και θα δουν το φως της δημοσιότητας. Για τον αέναο επαναστάτη, χωρίς όμως επανάσταση. Ο Τσε πουλάει. Και η ίδια η φωτογραφία έγινε πίνακας του Γουώρχολ. Και στολίζει μπλουζάκια, αναπτήρες, ακόμα και παντόφλες.

Ο όμορφος, ρομαντικός επαναστάτης απευθύνεται πια σε όλους και πάει με όλα. Άλλωστε έγινε μύθος. Όπως ίσως και η επανάσταση.

Όμως

Στη μακρινή Βαγιεγκράντε, στη Βολιβία, οι νικητές φωτογράφησαν και φωτογραφήθηκαν γύρω από το πτώμα του. Άλλωστε αποτελούσε απόδειξη της νίκης τους. Ανάμεσα στις φωτογραφίες του θριάμβου, τα χειροποίητα παπούτσια στα ματωμένα αδύνατα πόδια του νεκρού Τσε πέρασαν και αυτά στην ιστορία.

Σκισμένα από τις ατέλειωτες πορείες, δεμένα πρόχειρα με σπάγκο. Αυτή η φωτογραφία όμως δεν πέρασε ποτέ στο σταρ σύστεμ. Ούτε και θα περάσει. Γιατί αυτή η φωτογραφία δεν μπορεί να πουλήσει. Αφού δεν αποτυπώνει τη φαντασιακή εικόνα μιάς αναίμακτης επανάστασης. Αλλά η σκληρή πραγματικότητά της. Της πίστης, της ταλαιπωρίας αλλά και της θυσίας. Των απανταχού στη γη εξεγερμένων, που με ελάχιστα μέσα υψώνουν το ανάστημά τους και πολεμούν τους καταπιεστές τους. Πίσω από αυτή τη φωτογραφία με τα παπούτσια, ακόμα και αν δεν φαίνεται, υπάρχει ο πραγματικός Τσε. Ο δικός μας

Κώστας Ευθυμίου