Όσοι επιθυμούν να θυσιάσουν την ελευθερία τους για να κερδίσουν ασφάλεια δεν θα έχουν, ούτε αξίζουν, κανένα από τα δύο.
Τόμας Τζέφερσον
Η πρόσφατη συνέντευξη τύπου με την οποία ο κ δήμαρχος ανακοίνωσε ότι προχώρησε ήδη στην τοποθέτηση καμερών στην ρεματιά με πρόσχημα την πυροπροστασία δεν αποτέλεσε έκπληξη, μιας και η δημοτική αρχή, μας έχει συνηθίσει σε ανούσιες, κενές περιεχομένου πρωτοβουλίες και παράνομες πρακτικές συνήθως σε συνεργασία με διάφορους επιχειρηματίες, με μόνο στόχο την ψηφοθηρία και τον εντυπωσιασμό αν όχι και την δικαιολόγηση της κατασπατάλησης κάποιων κονδυλίων.
Αλήθεια πότε ο κ Δήμαρχος εξάντλησε τα μέσα για την πυροπροστασία της Ρεματιάς ; Δεν θα ήταν αποτελεσματικότερο τα χρήματα που σπαταλά για να καταπολεμήσει τα κουνούπια Τίγρης στην ρεματιά τον μήνα Δεκέμβριο(!!), να δαπανηθούν για την πρόσληψη μόνιμου προσωπικού επιφορτισμένου με την φροντίδα του πρασίνου της ρεματιάς; Πώς να πειστούμε για το περιβαλλοντικό ενδιαφέρον μιας δημοτικής αρχής που αρνείται να εφαρμόσει το προεδρικό διάταγμα του 1995,κωλλυσιεργεί στην οριοθέτηση του ρέματος επιτρέποντας καταπατήσεις και παρανομίες, προωθεί την συστηματική καταστροφή των φυσικών πρανών με πέτρινα τείχη, ενώ συνηγορεί στην διάνοιξη καινούργιων αυτοκινητόδρομων στην περιοχή της Φραγκοκλησιάς.
Θα συμβάλλουν οι κάμερες στην προστασία της ρεματιάς;
Είναι προφανές ότι η τοποθέτηση καμερών ουδόλως πρόκειται να συμβάλλει στην αποτροπή τυχόν εμπρησμού-εκτός αν πιστεύει κανείς στα σοβαρά ότι ο επίδοξος εμπρηστής δεν θα πάρει τα μέτρα του…Άλλωστε εκατοντάδες κάμερες στην πιο καλά φυλασσόμενη περιοχή της Αθήνας δεν απέτρεψαν το κτύπημα με …ρουκέτες κατά της αμερικάνικης πρεσβείας, ούτε βέβαια λειτούργησαν αποτρεπτικά σε περιπτώσεις βανδαλισμών ή εμπρησμών.
Το ίδιο βέβαια ισχύει και για άλλες χώρες όπου η αποτρεπτική χρήση των καμερών θεοποιήθηκε…Το πλέον χαρακτηριστικό παράδειγμα εκτεταμένης χρήσης καμερών με σκοπό -θεωρητικά- την πρόληψη και την καταστολή της εγκληματικότητας είναι αυτό της Μεγάλης Βρετανίας, της χώρας που αποτέλεσε ήδη από τη δεκαετία του 1980 τον πρωτοπόρο στη χρήση αυτής της μεθόδου. Στις μεγαλουπόλεις της χώρας αυτής είναι εγκατεστημένες συνολικά περίπου 4.200.000 κάμερες, δημιουργώντας ειδικά στην πρωτεύουσα μία ασφυκτική πραγματικότητα, καταγράφοντας τις κινήσεις ενός Λονδρέζου πάνω από 300 φορές σε μία ημέρα, καθώς είναι χαρακτηριστικό ότι αντιστοιχεί περίπου μία κάμερα για κάθε 14 πολίτες!
Παρόλα αυτά, τα αποτελέσματα είναι αποκαρδιωτικά: Σύμφωνα με έρευνα του ίδιου του βρετανικού Υπουργείου Εσωτερικών το 2005 (Home Office Research Study 292, Assessing the Impact of CCTV), η παρουσία καμερών δεν συμβάλλει ουσιαστικά στην εμπέδωση του «αισθήματος ασφάλειας», ενώ και στατιστικά δεν υπάρχει καμία ένδειξη ότι συμβάλλουν στην αντιμετώπιση της εγκληματικότητας. Μάλιστα ο Μικ Νέβιλ, αστυνομικός διευθυντής αρμόδιος για τη δημιουργία νέας βάσης δεδομένων της Σκότλαντ Γιαρντ, επιβεβαίωσε προσφάτως τα παραπάνω με τον πλέον κατηγορηματικό τρόπο, χαρακτηρίζοντας τη χρήση των καμερών ως το «απόλυτο φιάσκο» και σημειώνοντας ότι η έντονη παρουσία του Μεγάλου Αδελφού στις πόλεις της Αγγλίας δεν έχει περιορίσει καθόλου την εγκληματικότητα: «Έχει αποδειχτεί το απόλυτο φιάσκο: μόνο το 3% των εγκλημάτων εξιχνιάστηκαν με τη βοήθεια καμερών. Δεν υπάρχει φόβος για τις κάμερες», είχε δηλώσει χαρακτηριστικά
Πότε και από ποιόν πήρε άδεια ο κ Ζαφειρόπουλος;
Δυστυχώς για τον κ Δήμαρχο και τις «πρωτοποριακές» του ιδέες, στην Ελλάδα υπάρχει ακόμη -έστω και διαρκώς απειλούμενο και περιοριζόμενο - νομικό πλαίσιο που προστατεύει τις ατομικές ελευθερίες και τα δικαιώματα των πολιτών.
Το Σύνταγμα της Ελλάδας ορίζει στο άρθρο 5 ότι η προσωπική ελευθερία και η ελευθερία κίνησης και κυκλοφορίας σε οποιοδήποτε μέρος της ελληνικής επικράτειας χωρίς περιορισμούς είναι απαραβίαστες. Η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα ανεξάρτητη δημόσια αρχή, αποκλειστικά αρμόδια για τα θέματα αυτά από το 1997, έχει θεσπίσει με την υπ’ αρ. 1122/2000 Οδηγία της μια γενική απαγόρευση της λήψης και της επεξεργασίας προσωπικών δεδομένων με κάμερα «που λειτουργεί μονίμως, συνεχώς ή κατά τακτά χρονικά διαστήματα», κρίνοντας ότι ο πολίτης πρέπει να προστατευτεί από την τηλεεπιτήρηση. Εξειδικεύοντας τα παραπάνω, η Αρχή έχει εισαγάγει απόλυτη απαγόρευση αποθήκευσης εικόνας και ήχου μέσω καμερών από κοινόχρηστους/ δημόσιους χώρους ή μέρος αυτών, στοχεύοντας στην προστασία των πολιτών από «πρωτοβουλίες» αυτού του τύπου, εκτός αν συντρέχουν εξαιρετικοί λόγοι, οι οποίοι κατά την κρίση της το επιβάλλουν. Για παράδειγμα έχει κρίνει με αποφάσεις της ότι ο περιορισμός της προστασίας των προσωπικών δεδομένων των πολιτών είναι ανεκτός μόνο όταν διασφαλίζεται η προστασία τους από παραβάσεις και εγκλήματα σε χώρους που αποδεδειγμένα χαρακτηρίζονται από υψηλή εγκληματικότητα (π.χ. αεροδρόμια, υπόγειοι χώροι στάθμευσης, τράπεζες κτλ.), προσθέτοντας όμως ταυτόχρονα ότι η χρήση αυτών των συστημάτων είναι το πρόσφορο και αναγκαίο μέσο για τον επιδιωκόμενο σκοπό, εφόσον έχουν εξαντληθεί προηγουμένως όλα τα λιγότερο επιβλαβή μέσα για την ιδιωτική ζωή του ατόμου.
Σε πρόσφατη(18/11/2009 αρ 77/2009) μάλιστα αρνητική απόφαση της ίδιας αρχής με αφορμή αίτημα του δήμου Αθηναίων για τοποθέτηση καμερών σε παιδικές χαρές έκρινε ότι:
«Η χρήση συστημάτων παρακολούθησης σε δημόσιους χώρους είναι επιτρεπτή μόνο για λόγους δημόσιου συμφέροντος που προβλέπονται ρητώς από τυπικό νόμο ή διάταγμα εκδιδόμενο κατόπιν ειδικής εξουσιοδοτήσεως. Όταν υπεύθυνος επεξεργασίας είναι δημόσια αρχή, απαιτείται, σύμφωνα και με την αρχή της νομιμότητας που διέπει τη δράση της Διοίκησης, η σχετική αρμοδιότητα για την εγκατάσταση και λειτουργία κλειστού κυκλώματος τηλεόρασης να προβλέπεται ειδικώς από νομοθετική ή κανονιστική διάταξη, η οποία πρέπει, μεταξύ άλλων, να προσδιορίζει το σκοπό της επεξεργασίας.»
ενώ παρακάτω επισημαίνει ότι:
«πρέπει να υφίσταται ρητή και ειδική διάταξη, η οποία να απονέμει στους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης ή ειδικά στο Δήμο Αθηναίων την αρμοδιότητα εγκαταστάσεως και λειτουργίας συστήματος καταγραφής εικόνας ή/και ήχου των προσώπων»
Στην ίδια απόφαση τονίζεται ότι:
«ο υπεύθυνος επεξεργασίας οφείλει να προβεί σε γνωστοποίηση πριν από την έναρξη της επεξεργασίας.»
Υπάρχει άραγε τίποτε από τα παραπάνω που να τήρησε και να σεβάστηκε η δημοτική μας αρχή;
Κοινωνία της επιτήρησης…
Οι πρωτοβουλίες του κ Ζαφειρόπουλου δεν είναι άσχετες με ένα γενικότερο κλίμα οπισθοδρόμησης, την ώρα που κάμερες πάνω από τα κεφάλια όλων παρακολουθούν κάθε μας κίνηση. Η τοποθέτηση των καμερών στην ρεματιά σε έναν χώρο όπου καθημερινά επισκέπτονται δεκάδες συμπολίτες μας με τα παιδιά τους και αναπτύσσονται ενδιαφέρουσες συλλογικές προσπάθειες όπως της κατάληψης Πραπόπουλου -δεν είναι τίποτε άλλο από την αρχή μιας γενικευμένης προσπάθειας παρακολούθησης, Μιας προσπάθειας η οποία χρησιμοποιώντας διάφορα προσχήματα, από την διαχείριση της κυκλοφορίας ως την βία στα γήπεδα, και από τα επεισόδια σε πορείες ως την πυροπροστασία, έχει ως πραγματικό και μόνο στόχο την επιτήρηση και των έλεγχο των πολιτών. Στην χώρα μας η ιστορία ξεκίνησε με τους Ολυμπιακούς Αγώνες το 2004 οι οποίοι -μεταξύ των άλλων δεινών- μας άφησαν, τόσο μια κληρονομιά χιλιάδων καμερών αλλά και μια επικίνδυνη ιδεολογική οπτική σύμφωνα με την οποία ο φιλήσυχος πολίτης δεν έχει να φοβηθεί τίποτε από την χρήση τους αφού ο ίδιος δεν παρανομεί. Ακριβώς όπως και στην χούντα δηλαδή που ο φιλήσυχος πολίτης δεν ενδιαφερόταν για το φακέλωμα και τις διώξεις των διπλανών του…
Αν αυτές οι λογικές επικρατήσουν, οι επόμενες γενιές θα μεγαλώσουν χωρίς καμία αίσθηση ιδιωτικότητας, απολύτως εξοικειωμένες με την έννοια της παρακολούθησης.
Θα το επιτρέψουμε;
