Στάση στο Χαλάνδρι

Σήμερα ο εμπορικός κόσμος που δραστηριοποιείται στο κέντρο εκτός από την  οικονομική κρίση, έρχεται επίσης αντιμέτωπος με τα αποτελέσματα της οριστικής  χρεωκοπίας του μοντέλου ανάπτυξης της πόλης που υλοποιήθηκε με πράξεις και παραλήψεις των διοικήσεων που καθόρισαν επί δύοκαι πλέον δεκαετίες την μορφή της.

Όμως (όπως από τότε προειδοποιούσαμε) αντίθετα από τα προσδοκώμενα η υπερανάπτυξη των οδικών υποδομών αντί να φέρει την αποφόρτιση του κυκλοφοριακού και την ενίσχυση της προσβασιμότητας του κέντρου έφερε την πλήρη αποκοπή του, από τον μοναδικό ζωτικό του χώρο, δηλαδή από τις γειτονιές του Χαλανδρίου, βυθίζοντας στο χάος, μαζί με τις ορδές των απελπισμένων οδηγών, και τις υποσχέσεις του παραδοσιακού πολιτικού προσωπικού της πόλης.

Στην πραγματικότητα η υπερανάπτυξη του επιχειρηματικού και διοικητικού χαρακτήρα μιας ανοχύρωτης και χωρίς υποδομές πόλης, όπως την αποδέχτηκε και την υλοποίησε το πολιτικό της προσωπικό επί 2,5 δεκαετίες, υπονόμευσε οριστικά (ελπίζουμε όχι όμως αμετάκλητα), την βιωσιμότητα του εμπορικού της κέντρου.

Όμως σήμερα το εμπορικό κέντρο βρίσκεται αντιμέτωπο με νέες απειλές που επιτείνουν και διογκώνουν όλα τα προβληματικά του χαρακτηριστικά.

Μια από αυτές είναι η προωθούμενη, τόσο από το νέο ρυθμιστικό, όσο και από την διοίκηση του δήμου, περαιτέρω αλλαγή της μορφής της πόλης μέσω της αξιοποίησης των σταθμών του μετρό και των οδικών αξόνων στην κατεύθυνση της ενίσχυσης του επιχειρηματικού και διοικητικού της χαρακτήρα.

Το επιχειρησιακό σχέδιο  που εκπόνησε ο δήμος, και η προωθούμενη αλλαγή του γενικού πολεοδομικού που επιχειρεί η διοίκηση του κ Ζαφειρόπουλου, αλλά και μια σειρά πρωτοβουλιών του δημάρχου μας, όπως η έλευση του υπουργείου οικονομίας, δείχνουν την πρόθεση της διοίκησης να συνεχίσει την πεπατημένη και να επιφέρει νέες και σημαντικές αλλαγές που θα επηρεάσουν καθοριστικά την βιωσιμότητα του εμπορικού της κέντρου.

Ιδιαίτερα οι ζώνες επιχειρηματικής ανάπτυξης που επιζητεί η διοίκηση Ζαφειρόπουλου γύρω από τους σταθμούς του μετρό, και τις νέες περιοχές που θα ενταχθούν στο σχέδιο στην Δουκίσσης Πλακεντίας, σε συνδυασμό με την συστηματική παραβίαση όλων των απαγορεύσεων για τις χρήσεις γης, θα διαμορφώσουν σταδιακά, σημαντικούς εμπορικούς και διοικητικούς πόλους ανταγωνιστικούς ως προς το κέντρο της πόλης ,μιας και θα προσφέρουν ευκολότερη πρόσβαση και περισσότερους χώρους στάθμευσης.

Έτσι ενώ η ανάπτυξη των μεγάλων κέντρων τύπου mall και Golden hall κυριολεκτικά απομυζεί τους τελευταίους πόρους της τοπικής αγοράς, οι διοικήσεις του δήμου μας διαχρονικά, όχι μόνο δεν αντιδρούν δυναμικά στην χωροθέτησή τους, αλλά αντίθετα  τις προωθούν και τις νομιμοποιούν. Η θλιβερή ιστορία με το καρφούρ στην Τούφα, αλλά και άλλες παλαιότερα, όπως η υπόθεση του διατηρητέου της γνωστής αλυσίδας λιανεμπορίου στην Παπανδρέου, της εταιρίας sterille στην Θησέως, είναι ενδεικτικές για το πώς η διοίκηση του δήμου συστηματικά ευνοεί, ακόμη και παρανομώντας, την συγκέντρωση του τζίρου στα μεγάλα συμφέροντα πλήττοντας συνειδητά την τοπική αγορά.

Την ίδια στιγμή, τόσο η διοίκηση όσο και η μείζων αντιπολίτευση, υπονομεύουν συστηματικά τις τελευταίες ελπίδες για την έλευση του μετρό στο κέντρο της πόλης, στα πλαίσια των καινούργιων επεκτάσεων, όπως είχαμε έγκαιρα προτείνει.

Έτσι το ίδιο μπλοκ συμφερόντων, παραγόντων και παρατάξεων που ακύρωσε πριν από δέκα χρόνια την έλευση του μετρό στο κέντρο της πόλης πετυχαίνοντας να εξυπηρετήσει τα επιχειρηματικά σχέδια του εθνικού μας κατασκευαστή, στις αδόμητες και εκτός σχεδίου περιοχές, συνεχίζει ακόμη και σήμερα την ίδια στρατηγική και μάλιστα στο όνομα της ενίσχυσης της επιχειρηματικότητας!

Και όμως η έλευση του μετρό στο κέντρο της πόλης, ειδικά στην κεντρική της πλατεία θα είχε μόνο πλεονεκτήματα και σχεδόν κανένα μειονέκτημα. Το κέντρο είναι ήδη δομημένο- άρα υπάρχει μηδαμινή δυνατότητα επιπλέον τσιμεντοποίησης, χρήσεις γης συμβατές -άρα μηδενική δυνατότητα επιπλέον επιβάρυνσης, και κυρίως η έλευση του μετρό θα τονώσει ταυτόχρονα  τόσο την εμπορικότητα  όσο και την κατοικία, άρα την πολυλειτουργικότητα του κέντρου.

Αντίθετα η στρατηγική αξιοποίησης  των περιφερειακών σταθμών τονώνει την νέα οικοδόμηση, την αλλαγή των χρήσεων επί το δυσμενέστερο στις αδόμητες περιοχές και την απομάκρυνση της κατοικίας προς όφελος των υπηρεσιών γραφείων κλπ, δηλαδή τις μονολειτουργικές  και γραμμικές- κατά μήκος των οδικών αξόνων -ζώνες ανάπτυξης με καταστροφικά αποτελέσματα στην ζωή της πόλης.

Στην πραγματικότητα η δυνατότητα επιβίωσης του εμπορικού κέντρου είναι ευθέως ανάλογη της τόλμης να ανατραπεί ή μέχρι τώρα πορεία της πόλης. Η αναστροφή της υπερανάπτυξης και της χωρικής επέκτασης, η επανασύνδεση με την κατοικία, τις γειτονιές και την εξυπηρέτηση των αναγκών των πολιτών είναι στο επίκεντρο της δική μας εναλλακτικής στρατηγικής.

Ωστόσο αν η έλευση του μετρό στο κέντρο είναι μία από τις απαραίτητες συνθήκες για την επιβίωσή του, διόλου αμελητέες δεν είναι και μια σειρά ενεργειών που με μικρό σχετικά κόστος θα μπορούσαν να την διευκολύνουν.

Η δημιουργία στοιχειωδών υποδομών όπως παιδικών χαρών, πολιτιστικών χώρων, δημόσιες τουαλέτες κλπ θα μπορούσε να αποτελέσει κίνητρο προσέλκυσης της πελατείας των μεγάλων καταστημάτων που δείχνει να προτιμά τον συνδυασμό αγορών και διασκέδασης.

Το χαρακτηριστικό παράδειγμα του καφέ, στην στοά του σημαντικότερου  βιβλιοπωλείου της πόλης, η λειτουργία του οποίου δημιούργησε ένα νέο χώρο συνεύρεσης τονώνοντας και τις πωλήσεις, δείχνει το πώς θα έπρεπε να φανταστεί κανένας την βελτίωση της ελκυστικότητας του εμπορικού κέντρου:

Μικροί και λειτουργικοί δημόσιοι χώροι, ανοιχτοί στον πολιτισμό και την δημόσια συζήτηση, οάσεις πρασίνου, περιπάτου και αναψυχής με έμφαση στον δημόσιο χαρακτήρα που προσιδιάζει στην λειτουργία της αγοράς με την κλασσική έννοια.

Επίσης η ενίσχυση της προσβασιμότητας μέσω δικτύου πεζοδρόμων, επέκταση και βελτίωση των άθλιων πεζοδρομίων, της δημοτικής συγκοινωνίας και των κυκλοφοριακών ρυθμίσεων. Τα περιφερειακά πάρκιγκ, η  ανάδειξη των διατηρητέων,  οι στοχευμένες αναπλάσεις, ο περιορισμός των πολεοδομικών αυθαιρεσιών των καταστημάτων. Ακόμη μέτρα πολεοδομικού χαρακτήρα που θα δημιουργούσαν αντικίνητρα στην υπερεπέκταση των μεγάλων καταστημάτων, διαφοροποιημένη πολιτική δημοτικών τελών ανάλογα με την κατηγορία και την όχληση, πολιτικές ενίσχυσης της κατοικίας και της πολυμορφίας της εμπορικής και βιοτεχνικής δραστηριότητας  στο κέντρο.

Και τόσα άλλα που όμως προϋποθέτουν μια συνολική στρατηγική , που φαίνεται να λείπει και δυστυχώς όχι μόνο από τους διοικούντες  αυτήν την πόλη…