Σαν Στάση, μελετήσαμε προσεκτικά το επιχειρησιακό πρόγραμμα 2008-2010 του Δήμου και διαπιστώσαμε κάποιες βασικές αντιφάσεις Δεν θέλουμε να ισχυριστούμε ότι η σύνταξη του σχεδίου έγινε, για άλλη μία φορά, στο «πόδι». Όμως, όταν θέσαμε αυτές τις διαπιστώσεις στους μελετητές αλλά και στον δήμαρχο – κατά την διαδικασία παρουσίασης του προγράμματος - με έκπληξη διαπιστώσαμε ότι είχαμε δίκιο. Αλλά ας γίνουμε πιο συγκεκριμένοι:
Σύμφωνα με το Επιχειρησιακό Σχέδιο (ΕΣ), ο πληθυσμός του Χαλανδρίου, ανέρχεται σε 71.684 κατοίκους. Χαρακτηρίζεται μάλιστα πραγματικός πληθυσμός, ενώ χρησιμοποιούνται στοιχεία της απογραφής του 2001 Δηλώνεται ότι τα περιθώρια περαιτέρω οικιστικής ανάπτυξης είναι πρακτικά πεπερασμένα, με συνέπεια και η αύξηση πληθυσμού να προσδιορίζεται στα ανώτατα όρια των 90.000 κατοίκων (σελ. 22)
Σε άλλο σημείο του ΕΣ, αναφέρεται πάλι ότι τα περιθώρια οικιστικής ανάπτυξης είναι πεπερασμένα, με μία χαρακτηριστική σημείωση, ότι «σύμφωνα με τις ενδείξεις μετρητών της ΔΕΗ ο πληθυσμός εκτιμάται στην τάξη των 120.000 κατοίκων». (σελ 172 ΕΣ )
Στην α’ φάση αναθεώρησης του Γενικού Πολεοδομικού Σχεδίου (ΓΠΣ), ο σημερινός πληθυσμός εκτιμάται «περίπου σε 80.000 έως 85.000 άτομα (Μελέτη αναθεώρησης ΓΠΣ, σελ 83) ενώ επίσης εκτιμάται ότι η χωρητικότητα των υφιστάμενων οικιστικών υποδοχέων δεν θα μπορούσε να ξεπεράσει, την ανώτατη τιμή των 90.000.
Και οι δύο μελετητές καταλήγουν στο ίδιο συμπέρασμα. Ότι η πόλη έχει πια κορεσθεί, Όμως το εύλογο ερώτημα που προκύπτει είναι ένα: γνωρίζουμε τον πραγματικό πληθυσμό της πόλης;
Μελετητές και δήμαρχος ήταν σαφείς: υπάρχουν κάποιες εκτιμήσεις(!), αλλά υποχρεωτικά χρησιμοποιούνται τα επίσημα στοιχεία του 2001. Πρακτικά, δεν γνωρίζουμε τι γίνεται σήμερα.
Στην ερώτησή μας, τι θα συμβεί αν πράγματι έχουμε ξεπεράσει τις 90.000, ενώ ακόμα νέες περιοχές εντάσσονται στο σχέδιο και φυσικά προσέρχονται νέοι κάτοικοι, όπως ήταν αναμενόμενο δεν πήραμε απάντηση.
Όμως το να γνωρίζεις τον πληθυσμό της πόλης δεν αποτελεί πολυτέλεια. Γιατί ο πραγματικός πληθυσμός της πόλης έχει υποτίθεται και πραγματικές ανάγκες.
Για παράδειγμα:
Στο επιχειρησιακό πρόγραμμα του Δήμου αναφέρεται κατά λέξη:
«Οι υποδομές σχολικής στέγης καλύπτουν την υψηλή ζήτηση» (σελ 173)
Ενώ στην αναθεώρηση του ΓΠΣ οι ελλείψεις για σχολική στέγη προσδιορίζονται «κατ’ ελάχιστο» σε 10,02 στρέμματα και «κατά μέγιστο» σε 80,82 στρέμματα (σελ 140) Και αυτά με βάση τον πληθυσμό των 75.00 κατοίκων. Στους 120.000 κατοίκους τι ελλείψεις έχουμε;
Στο ΕΣ διαβάζουμε: «Ο Δήμος διαθέτει περιορισμένο πράσινο, εν τούτοις περισσότερο πράσινο και συναφείς κοινόχρηστους χώρους σε σχέση με τον μέσο όρο Δήμων της Αττικής.» (σελ 172). Είναι κάτι που αναφέρεται και στην «Πράσινη στρατηγική» του Δήμου Χαλανδρίου (πρόγραμμα Green Keys) χωρίς όμως να αναφέρονται οι μέσοι όροι των άλλων δήμων. Η αλήθεια είναι ότι στο Χαλάνδρι αντιστοιχούν 3 τ.μ ανά κάτοικο με 2,5 τ.μ της Αθήνας Όμως στην αναθεώρηση του ΓΠΣ αναφέρεται ρητά ότι οι ανάγκες του Δήμου για Ελεύθερους χώρους Πόλης είναι 257,74 στρ. (σελ 142). Σε μερικές πολεοδομικές ενότητες της πόλης οι ελεύθεροι χώροι απουσιάζουν εντελώς πχ πολ. ενότητα 13, ενώ οι ανάγκες τους συνολικά ανέρχονται σε άλλα 128,26 στρέμματα. Ελλείψεις τετρακοσίων στρεμμάτων περίπου συνολικά.
Στο ΕΣ του Δήμου η αναφορά στους αθλητικούς χώρους γίνεται περιγραφικά, αλλά πουθενά δεν διαβάζουμε συγκεκριμένα ποιες είναι οι ελλείψεις της πόλης. Ωστόσο, στην αναθεώρηση του ΓΠΣ η κατάσταση αποδίδεται με σαφήνεια: λείπουν από την πόλη 362 στρέμματα.
Και επαναλαμβάνουμε ότι οι ελλείψεις αυτές αφορούν έναν πληθυσμό 75.000 κατοίκων.
Και τις δύο μελέτες τις έχει υιοθετήσει η διοίκηση του Δήμου. Τελικά η διοίκηση γνωρίζει επακριβώς τι της γίνεται; Και ποια είναι τα προβλήματα της πόλης; Η απάντηση είναι σαφής και δεν την δώσαμε εμείς. Όχι
Το ίδιο όμως συνέβη και για τον αριθμό των επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στην πόλη.
Το επιχειρησιακό σχέδιο του Δήμου δεν δίνει σαφή στοιχεία. Αναφέρει απλώς ότι το Χαλάνδρι «συγκριτικά με το Μαρούσι, διαθέτει 55% περισσότερες κατοικίες, 32% περισσότερα καταστήματα και γραφεία.» (σελ 24).
Στην μελέτη όμως αναθεώρησης του Γ. Π. Σ. διαβάζουμε:
«Συνολικά στο Δήμο λειτουργούσαν (στοιχεία 2006)
· 11 επιχειρήσεις του πρωτογενή τομέα με 244 απασχολούμενους,
· 408 επιχειρήσεις του δευτερογενή τομέα με 19.216 απασχολούμενους, και
· 952 επιχειρήσεις του τριτογενή τομέα με 26.622 απασχολούμενους.
Στα μεγέθη αυτά θα πρέπει να προστεθούν και επιχειρήσεις άλλων νομικών μορφών (Ο.Ε. και προσωπικές), οι οποίες κατά κανόνα μπορεί να θεωρηθεί ότι απασχολούν περιορισμένο αριθμό εργαζομένων η κάθε μία. Για τις μονάδες αυτές δεν υπάρχουν στοιχεία.»
Με απλά λόγια πάνω από χίλιες επιχειρήσεις με 46.000 τουλάχιστον εργαζόμενους έχουν την έδρα τους στο Χαλάνδρι. Και αυτό με στοιχεία του 2006. Στην ερώτησή μας, αν ο Δήμος έχει στοιχεία για το τι ακριβώς συμβαίνει σήμερα στην πόλη, η απάντηση ήταν πάλι σαφής.
Μελετητές και δήμαρχος απάντησαν ότι δεν γνωρίζουν!!!!
Όμως σύμφωνα με το ΕΣ (σελ 174) «Οι υφιστάμενες και μελλοντικές επιρροές από υπερτοπικές δραστηριότητες που έχουν εγκατασταθεί και λειτουργούν ή ετοιμάζονται να εγκατασταθούν στην ευρύτερη περιοχή του Δήμου όπως πχ των Ολυμπιακών εγκαταστάσεων, η μεταφορά υπουργείων και ΝΠΔΔ, η λειτουργία εδρών επιχειρήσεων Εθνικής και διεθνούς σημασίας, η λειτουργία μεγάλων εμπορικών κέντρων αλλά και εστιασμένων σημείων διασκέδασης και αναψυχής» δεν αποτελούν πρόβλημα αλλά «ισχυρό σημείο» του Δήμου. Με ποια δεδομένα άραγε;
Και πως εξηγείται (όταν κανείς δεν γνωρίζει την πραγματική κατάσταση) σαν στρατηγικός στόχος -στο επιχειρησιακό πρόγραμμα του Δήμου Χαλανδρίου- να θεωρείται η:
«Καθιέρωση του Δήμου Χαλανδρίου ως επώνυμου Δήμου της Αττικής με εθνική και διεθνή εμβέλεια για την αστική κατοικία και εγκατάσταση εδρών επιχειρήσεων αλλά και μιας πόλης φιλικής προς τον Πολίτη με αναβαθμισμένο επίπεδο ποιότητας ζωής».
Κατά τη γνώμη μας ο Δήμος Χαλανδρίου με αυτό το επιχειρησιακό σχέδιο θα οδηγηθεί σε μία ακόμα, διεθνούς εμβέλειας, καινοτομία. Θα τετραγωνίσει τον κύκλο.
Σαν Στάση διαφωνούμε κάθετα με αυτόν τον στρατηγικό στόχο. Η πόλη έχει πλέον κορεσθεί τόσο από άποψη πληθυσμού όσο και από υπερτοπικές δραστηριότητες. Αυτό οδηγεί αναπόφευκτα στην ανεπάρκεια του κοινωνικού εξοπλισμού που διαθέτει ο Δήμος (από την εύρυθμη αποκομιδή των απορριμμάτων μέχρι τις σχολικές εγκαταστάσεις και τους ελεύθερους χώρους). Παράλληλα, και σε συνδυασμό με τη γεωγραφική θέση του δήμου, τους υπερτοπικούς άξονες κυκλοφορίας και τη διαρκώς αυξανόμενη προσέλευση επιχειρήσεων «Εθνικής και Διεθνούς εμβέλειας», οδηγείται στην όλο και μεγαλύτερη υποβάθμιση του αστικού περιβάλλοντος (εξαφάνιση ελεύθερων χώρων, κυκλοφοριακό, ατμοσφαιρική και ηχητική ρύπανση).
Κατά τη γνώμη μας, δύο πρέπει να είναι οι βασικοί άξονες που θα πρέπει να κινηθεί ο Δήμος το επόμενο διάστημα
- Καταγραφή και διασφάλιση όλων των ελεύθερων χώρων της πόλης.
- Μέτρα για την αποτροπή της εγκατάστασης επιχειρήσεων, υπουργείων και ΝΠΔΔ υπερτοπικής εμβέλειας εντός των ορίων του Δήμου.
Όλα τα άλλα, απλώς αποτελούν γενικότητες και «παρηγοριά στον άρρωστο». Που από ότι φαίνεται νοσεί βαριά. Και που το γνωρίζουμε όλοι μας, εκτός από τους «εγκεφάλους» που διοικούν το δήμο.
Κώστας Ευθυμίου
