Σύμφωνα με έκθεση του ΥΠΕΧΩΔΕ (2005) οι ενεργοί χώροι ανεξέλεγκτης διάθεσης απορριμμάτων ανέρχονται σε 1453 ενώ οι ανενεργοί (;) υπολογίζονται σε 1173. Συνολικά στο σύνολο της επικράτειας υπάρχουν 2626 καταγεγραμμένες πηγές σοβαρής ρύπανσης.
Το 16% από αυτούς, έχουν συνεχή λειτουργία για περισσότερο από 30 χρόνια (έναρξη πριν από το 1975) με ανυπολόγιστες συνέπειες για το περιβάλλον.
Εντύπωση όμως προκαλεί, ότι το 11,3 % έχει ημερομηνία έναρξης μετά το 2000 δηλαδή τέσσερα μόλις χρόνια πριν από τον «εθνικό θρίαμβο» της έναρξης των ολυμπιακών αγώνων και τις τεράστιες επενδύσεις που προηγήθηκαν για την τέλεσή τους.
Από τους ενεργούς ΧΑΔΑ, σε απόσταση μικρότερη των 100 μ από ρέμα συνεχούς ροής, βρίσκονται οι 316. Ποσοστό 12%. Σε αυτή την περίπτωση, δεν μιλάμε για ρύπανση μόνο του υδροφόρου ορίζοντα αλλά για επιμόλυνση τεράστιων περιοχών με άγνωστες τοξικές ουσίες. Φυσικά στην έκθεση του ΥΠΕΧΩΔΕ δεν αναφέρεται αν το νερό των ρεμάτων αυτών χρησιμοποιείται για αρδευτικούς λόγους ή για ύδρευση.
Επίσης σχεδόν ένας στους τέσσερις (24,3 %) βρίσκεται σε απόσταση μικρότερη των 100 μ από δάσος, με τις γνωστές συνέπειες στην έναρξη πυρκαγιών. Όμως κανένας δήμαρχος ή κοινοτάρχης ποτέ δεν κατηγορήθηκε γιαυτό.
Το ΥΠΕΧΩΔΕ χώρισε τους ΧΑΔΑ σε τέσσερις κατηγορίες ανάλογα με την επικινδυνότητά τους. (Σε παρένθεση οι ενεργοί)
- Επικινδυνότητα μικρότερη των 30 βαθμών 678 ( 344) ΧΑΔΑ
- Επικινδυνότητα μεταξύ 30 βαθμών έως και 69 1780 (1008) ΧΑΔΑ
- Επικινδυνότητα μεταξύ 70 βαθμών έως και 89 148 (89) ΧΑΔΑ
- Επικινδυνότητα μεγαλύτερη από 90 βαθμούς 20 (12) ΧΑΔΑ
Βέβαια ο βαθμός επικινδυνότητας στηρίχτηκε σε εκτιμήσεις των κατά τόπους οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης - που λειτουργούσαν τις χωματερές με δική τους ευθύνη - και που φυσικά είχαν κάθε συμφέρον, να περιορίσουν το βαθμό επικινδυνότητας του χώρου τους. Αν την γνώριζαν.
Μπροστά σε αυτήν την κατάσταση και μετά από συνεχείς καταδίκες της χώρας από το ευρωπαϊκό δικαστήριο, επιβλήθηκε προθεσμία για την πλήρη κατάργηση των ΧΑΔΑ μέχρι το τέλος του 2008. Η διατήρησή τους μετά την καταληκτική ημερομηνία, θα σημαίνει την επιβολή προστίμου που υπολογίζεται στα 25000 – 35000 ευρώ ανά ημέρα και ανά χωματερή. Όμως ενώ στην έκθεση του ΥΠΕΧΩΔΕ που φέρει ημερομηνία Απρίλιος του 2005, αναφέρεται η κατάργηση και αποκατάσταση 194 ΧΑΔΑ, ένα χρόνο μετά, σε έκθεση του προϊσταμένου του τμήματος διαχείρισης αποβλήτων του ΥΠΕΧΩΔΕ περιλαμβάνεται ο πίνακας που ακολουθεί και που αναφέρεται στους 1125 ΧΑΔΑ για τους οποίους είχε καταδικαστεί η Ελλάδα. από το Ευρωπαϊκό δικαστήριο.
|
|
14/2/2006 |
28/3/2006 |
||
|
Αριθμός ΧΑΔΑ |
Ποσοστό επί του συνολικού αριθμού ΧΑΔΑ της καταδικαστικής Απόφασης του ΔΕΚ |
Αριθμός ΧΑΔΑ |
Ποσοστό επί του συνολικού αριθμού ΧΑΔΑ της καταδικαστικής Απόφασης του ΔΕΚ |
|
|
Αποφάσεις Παύσης Λειτουργίας |
985 |
87,6% |
985 |
87,6% |
|
Αποφάσεις Έγκρισης Περιβαλλοντικής Αποκατάστασης |
755 |
67,1% |
760 |
67,6% |
|
Υλοποιούμενα Έργα Αποκατάστασης με ίδια μέσα των ΟΤΑ (Δεν απαιτείται χρηματοδότηση) |
126 |
11,2% |
111 |
9,9% |
|
Ενταγμένα Έργα Αποκατάστασης σε Χρηματοδοτικά προγράμματα |
240 |
21,3% |
277 |
24,6% |
|
Έργα υπό Ένταξη σε χρηματοδοτικό πρόγραμμα (Έχει υποβληθεί αίτηση και βρίσκεται στο στάδιο αξιολόγησης- ένταξης) |
226 |
20,1% |
255 |
22,7% |
|
Αποκατεστημένοι ΧΑΔΑ (Ολοκλήρωση Εργασιών) |
0 |
0,0% |
9 |
0,8% |
Ολοκλήρωση των εργασιών έχουμε μόνο σε 9 ΧΑΔΑ, προσεγγίζοντας το καταπληκτικό ποσοστό του 0,8%.
Ο ίδιος βέβαια προϊστάμενος δηλώνει «Ο στόχος που έχει τεθεί στον Εθνικό Σχεδιασμό Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (ΕΣΔΣΑ) για εξάλειψη και αποκατάσταση των ΧΑΔΑ μέχρι 31-12- 2008 κρίνεται ρεαλιστικός και πιστεύουμε ότι θα επιτευχθεί».
Με ποιόν τρόπο θα επιτευχθεί; Με τη χωροθέτηση 120 νέων ΧΥΤΑ. Ήδη έξι μήνες πριν από το τέλος του 2008, σε όλη την Ελλάδα οι τοπικές κοινωνίες βρίσκονται σε αναβρασμό. Έχοντας πικρή εμπειρία από τις ήδη λειτουργούσες χωματερές αλλά και από τους ΧΥΤΑ όπου αυτοί έχουν εγκατασταθεί. Γιατί οι ΧΥΤΑ δεν λύνουν αλλά αντίθετα διαιωνίζουν το πρόβλημα.
Κώστας Ευθυμίου
