Αγρότες δεν είμαστε. Έτσι δεν γνωρίζουμε από πρώτο χέρι τα προβλήματά τους. Είμαστε όμως καταναλωτές των προϊόντων που παράγουν.
Και θυμηθήκαμε την τοποθέτηση της νυν υπουργού «Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων», Κατερίνας Μπατζελή στο Ευρωκοινοβούλιο σχεδόν ένα χρόνο πριν: [1]
«Πριν από περίπου 15 χρόνια το γεωργικό προϊόν συμμετείχε περίπου κατά 50% επί της τελικής αξίας του προϊόντος προς κατανάλωση, ενώ σήμερα δεν υπερβαίνει το 20%.....
Οι εξελίξεις στον διατροφικό τομέα μπορούν να προσδιορισθούν γενικά στα εξής βασικά θέματα:
- Οι πραγματικές τιμές παραγωγού, μετά από συνεχή πτώση επί τριάντα χρόνια, άρχισαν να αυξάνονται το 2007 για να παρουσιάσουν από τα μέσα του 2008 μια επικίνδυνη καθοδική πορεία.
- Η συμμετοχή των αγροτικών προϊόντων στην τελική τιμή καταναλωτών συνεχώς μειώνεται, ενώ αυξάνεται η συμμετοχή του κόστους μεταποίησης, εμπορίας και διαφήμισης, γεγονός το οποίο αποδεικνύει την μειωμένη διαπραγματευτική ισχύ των παραγωγών....
- Οι τιμές καταναλωτή, που απογειώθηκαν τους τελευταίους μήνες, σπάνια εμφανίζουν καθοδική πορεία, ενώ φθάνουν στο πενταπλάσιο έως και δεκαπλάσιο των τιμών που λαμβάνει ο παραγωγός, γεγονός που προβληματίζει για τον τρόπο και τη δυνατότητα μετακύλισης τιμών μεταξύ των κρίκων της αλυσίδας εφοδιασμού.
- Ο βαθμός συγκέντρωσης του λιανικού εμπορίου έχει τετραπλασιαστεί την τελευταία δεκαπενταετία ενώ η υψηλότερη συγκέντρωση έχει αποδειχθεί ότι οδηγεί σε διεύρυνση του ανοίγματος μεταξύ των τιμών παραγωγού και καταναλωτή.
- Μετά την μεταρρύθμιση της ΚΑΠ, (Κοινή Αγροτική Πολιτική) που αποσυνδέονται οι ενισχύεις από την παραγωγή, υποχρεώνει τους παραγωγούς να κάνουν τις παραγωγικές τους επιλογές με βάση τα μηνύματα της αγοράς. Αυτά όμως είναι δυσανάγνωστα για αυτούς στις παρούσες συνθήκες, εφόσον μεταξύ των άλλων υπάρχει κυρίαρχη θέση και λειτουργία των μεγάλων αλυσίδων στη διανομή, ενώ η ύπαρξη καρτέλ δεν αμφισβητείται….
- Οι μεγάλες επιχειρήσεις έχουν αποκτήσει τέτοια ισχύ στην αγορά, που τους επιτρέπει να συμπιέζουν προς τα κάτω τις τιμές των προμηθευτών τους, να ελέγχουν την πρόσβασή τους στους καταναλωτές, αλλά και να διαμορφώνουν τα καταναλωτικά πρότυπα… » [2]
Τι μας έλεγε, με απλά λόγια, η τότε ευρωβουλευτής;
Ότι το αγροτικό εισόδημα συνεχώς συρρικνώνεται. Ότι κυριαρχούν τα καρτέλ που εκβιάζουν τους παραγωγούς, αγοράζοντας το προϊόν τους σε όλο και πιο χαμηλές τιμές. Ότι όλοι εμείς, σαν τελικοί καταναλωτές, πληρώνουμε για τα ίδια προϊόντα πέντε έως και δέκα φορές ακριβότερα.
Τι λένε οι αγρότες που σήμερα βρίσκονται στα μπλόκα; Ακριβώς τα ίδια
Τι δηλώνει σήμερα η κ Μπατζελή ως υπουργός: «Αυτοί που κλείνουν τους δρόμους παίρνουν τις υψηλότερες επιδοτήσεις». «Πρόκειται για ένα συνονθύλευμα χωρίς επαρκή νομιμοποίηση».
«Οι περισσότεροι είναι επιχειρηματίες ή ορίζονται από προσωπικές στρατηγικές, τρελαίνονται από τη δημοσιότητα, περιφρονούν την πολιτική ηγεσία της χώρας και θεωρούν εαυτούς μικρούς ανεξάρτητους ηγέτες, που δεν έχουν να δώσουν λογαριασμό σε κανέναν».
«Ο παραλογισμός δεν έχει όρια, δεν εξηγείται, υπεισέρχονται άλλοι ψυχολογικοί παράγοντες, οι οποίοι με ξεπερνούν..». [3]
Τελικά τι συμβαίνει με την κυρία υπουργό; Έλλειψη μνήμης ή υπεισέρχονται άλλοι ψυχολογικοί παράγοντες;
Πολύ φοβόμαστε τίποτε από τα δύο. Άλλωστε στην ίδια κατεύθυνση κινείται ολόκληρο το επιτελείο του αστικού πολιτικού συστήματος. Που έδωσε το έναυσμα σε κάθε είδους παράγοντες και «δημοσιογράφους» να επιδοθούν σε ένα όργιο παραπληροφόρησης και ύβρεων, τσουβαλιάζοντας συλλήβδην όλους τους αγρότες.
Έτσι μεταξύ των άλλων μάθαμε ότι πρόκειται για μία «ειδική κατηγορία αγροτών που εθίστηκε στις επιδοτήσεις και την άσκηση του επαγγέλματος από... το καφενείο» (Καθημερινή).[4] «Τα τρακτέρ τους είναι καινούργια γιατί δεν δουλεύουν ποτέ» (Σρόϊτερ, Αlfa). Ότι είναι «καλοντυμένοι και ευτραφείς, άρα έχουν λεφτά» (Βερρύκιος Alfa). Ότι «ξημεροβραδιάζονται στα καζίνο όπου και τρώνε τα λεφτά των επιδοτήσεων» (Βέλιος, ΑΝΤ1) και πολλά άλλα γλαφυρά και πιπεράτα αφού δεν έλειψαν και αναφορές για καυτές «Βουλγάρες» στα μπλόκα του Προμαχώνα!!! (Πρώτο Θέμα).
Το μόνο που δε μάθαμε – και κατά πάσα πιθανότητα δε θα μάθουμε ποτέ – είναι τι απέγιναν τα καρτέλ που λυμαίνονται την ελληνική αγορά. Πως είναι δυνατόν η ακρίβεια να καλπάζει παρά τον σχεδόν μηδενικό πληθωρισμό; Και φυσικά, ποιοι είναι αυτοί που με τις συνεχείς ανατιμήσεις κερδοσκοπούν σε βάρος όλων, καταναλωτών και αγροτών;
Ίσως για πολλούς από εμάς τα αγροτικά μπλόκα να βρίσκονται μακριά. Και οι αγρότες με τα προβλήματά τους να φαντάζουν απόμακροι, έξω από τη δική μας δύσκολη καθημερινότητα. Όμως, ανεξάρτητα από την όποια έκβαση θα έχουν οι κινητοποιήσεις τους, δίπλα μας, πολύ κοντά μας, πάντοτε θα υπάρχει ένα σούπερ μάρκετ για να μας θυμίζει ότι ο αγώνας τους είναι και δικός μας αγώνας. Ίσως πολύ περισσότερο από ότι πιστεύουμε.
Κώστας Ευθυμίου.
[1] Ομιλία της ευρωβουλευτού Κ.Μπατζελή στο Ευρωκοινοβούλιο κατά τη συζήτηση της έκθεσης που συνέταξε η ίδια «σχετικά με τις τιμές, τα καρτέλ και την κερδοσκοπία στα γεωργικά προϊόντα και στα τρόφιμα». 16/12/2008
[2] http://www.kbatzeli.gr/index.php?/plain/content/view/full/1670
[3] Συνέντευξη της υπουργού στο «Βήμα της Κυριακής», http://www.tovima.gr/default.asp?pid=2&ct=32&artId=311295&dt=24/01/2010
[4] http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_columns_2_27/01/2010_388425