Πάντως τα τεκμήρια διαβίωσης δεν αποτελούν καινούργια σύλληψη. Υπήρχαν και στον ισχύοντα φορολογικό νόμο. Θεσμοθετήθηκαν σε μία προσπάθεια να ανακαλυφθούν μέσω του τρόπου της ζωής τους οι πιθανοί φοροφυγάδες, αφού το σύστημα των φορολογικών ελέγχων, κυρίως λόγω της εκτεταμένης διαφθοράς στους ελεγκτικούς μηχανισμούς, πρακτικά δεν λειτουργεί. Τουλάχιστον για τα μεσαία εισοδήματα, αφού για τα πολύ υψηλά, η φοροδιαφυγή γίνεται νόμιμα μέσω του εκάστοτε φορολογικού νόμου.
Μέχρι σήμερα, η θεσμοθέτηση των όποιων τεκμηρίων δεν αντιμετώπισε ουσιαστικά το θέμα της φοροδιαφυγής. Μισθωτοί και συνταξιούχοι συνεχίζουν να πληρώνουν το 64% περίπου των εισπραττόμενων άμεσων φόρων με τους ελεύθερους επαγγελματίες για παράδειγμα, να περιορίζονται στο 11%. Έτσι αυτό που θα περίμενε κανείς είναι –ενόψει και των έκτακτων μέτρων λόγω διόγκωσης του δημόσιου χρέους – τα τεκμήρια διαβίωσης να γίνουν πιο αντιπροσωπευτικά, από αυτούς βέβαια που τα θεωρούν ως πανάκεια. Και όμως, μια προσεκτική ματιά στο υπό ψήφιση νέο φορολογικό νομοσχέδιο αποδεικνύει ακριβώς το αντίθετο. Ενώ εισάγονται τεκμήρια διαβίωσης ώστε να φορολογηθούν τα μικρά κυρίως εισοδήματα (για παράδειγμα αποτελεί τεκμήριο η πρώτη κατοικία ανεξαρτήτως τετραγωνικών όπως και η εξοχική ακόμα και αν πρόκειται για ένα σπίτι στο χωριό) για τα μεγάλα εισοδήματα τα τεκμήρια διαβίωσης εξαφανίζονται.
Και εξηγούμαστε:
Άρθρο 3: «Προσδιορισμός εισοδήματος με βάση αντικειμενικές δαπάνες και υπηρεσίες»:
Δεξαμενές κολύμβησης (κοινώς πισίνες):
Είναι γεγονός ότι ένας μέσος κάτοικος αυτής της χώρας δεν διαθέτει πισίνα.
Στον πίνακα που ακολουθεί βλέπουμε τι ίσχυε μέχρι σήμερα και τι θα ισχύει όταν ψηφιστεί το νέο φορολογικό νομοσχέδιο, εάν βέβαια δεν υπάρξουν καταλυτικές αλλαγές.[1]
|
Τετραγωνικά Πισίνας |
Ισχύον Τεκμήριο Σε ευρώ |
|
Νέο Φορολογικό Τεκμήριο, ευρώ |
|
|
|
Εξωτερική |
Εσωτερική |
Εξωτερική |
Εσωτερική |
|
Από 25 - 60 |
11.600 |
17.400 |
100 ευρώ ανά τετραγωνικό Πχ 6.000 για 60τ.μ |
200 ευρώ ανά τετραγωνικό Πχ 12.000 για 60τ.μ |
|
60 - 120 |
29.200 |
43.800 |
150 ευρώ ανά τετραγωνικό Πχ 15.000 για 100τ.μ |
300 ευρώ ανά τετραγωνικό Πχ 30.000 για 100τ.μ |
|
Πάνω από 120 |
46.800 |
70.200 |
150 ευρώ ανά τετραγωνικό Πχ 18.000 για 120τ.μ |
300 ευρώ ανά τετραγωνικό Πχ 36.000 για 120τ.μ |
Με απλά λόγια εάν κάποιος φοροφυγάς διέθετε μία εξωτερική πισίνα 120 τμ, με τον ισχύοντα σήμερα νόμο θα έπρεπε να δηλώσει, εννοείται μόνο για την πισίνα, ελάχιστο εισόδημα 46.800 ευρώ. Μετά την ψήφιση του νέου νομοσχεδίου «αντιμετώπισης της φοροδιαφυγής» θα δηλώνει εισόδημα 18.000 ευρώ. Πραγματικά πρόκειται για θαύμα.
Εκεί βέβαια που το σκάνδαλο γιγαντώνεται είναι στα λίγα τετραγωνικά. Έτσι για μία εξωτερική πισίνα 50 τμ (που τελικά είναι περίεργο γιατί όλοι δεν διαθέτουμε στα σπίτια μας) αρκεί να δηλώσεις ελάχιστο εισόδημα 5.000 ευρώ.
Για τα αυτοκίνητα:
Εάν κάποιος πιστεύει ότι η επιείκεια του νομοθέτη εξαντλείται στις πισίνες κάνει λάθος. Αφού κάτι αντίστοιχο συμβαίνει και με τα αυτοκίνητα.
Συντάξαμε έναν ενδεικτικό πίνακα με βάση τα κυβικά. Είναι αλήθεια ότι τα τεκμήρια στην κατοχή αυτοκινήτου δεν εφαρμόζονταν από το 2003. Όμως υπήρχαν στο νόμο, και με βάση αυτά κάναμε τους υπολογισμούς μας:
|
Κυβικά αυτοκινήτου |
Ισχύον τεκμήριο σε ευρώ |
Νέο Φορολογικό Τεκμήριο σε ευρώ |
|
0-1000 cc |
4.800 |
3000 |
|
1200 |
6100 |
3000 |
|
1400 |
9.900 |
3600 |
|
1600 |
11.800 |
4.200 |
|
1800 |
16.700 |
4.800 |
|
2000 |
20.500 |
5.400 |
|
2500 |
49.500 |
7.400 |
|
3000 |
75.700 |
9.400 |
Τι παρατηρούμε; Ότι όσο αυξάνονται τα κυβικά τόσο χαμηλώνουν τα τεκμήρια διαβίωσης. Εάν όμως αυτό είναι κατανοητό για αυτοκίνητα μέχρι το πολύ 1600 κυβικών, για αυτοκίνητα 2500 – 3000 κυβικών ή και ακόμα περισσότερων, τα τεκμήρια είναι κυριολεκτικά παράλογα. Έτσι για έναν φοιτητή που με περιστασιακή εργασία αγόρασε ένα αυτοκινητάκι 1.000 κυβικών, ο νομοθέτης απαιτεί τεκμήριο διαβίωσης 3.000 ευρώ. Αλλά για κάποιον που διαθέτει αυτοκίνητο 3.000 κυβικών (και αυτοί δεν αποτελούν φυσικά το μέσο όρο) απαιτεί ελάχιστο εισόδημα 9.400 ευρώ. Δηλαδή, κάτι λιγότερο από τα ετήσια έσοδα ενός εργαζομένου των 700 ευρώ.
Τα σκάφη:
Το ίδιο γίνεται και για τα σκάφη. Όσον αφορά τα ανοικτού τύπου, ταχύπλοα ή μη, μέχρι τρία μέτρα, το τεκμήριο διαβίωσης είναι σήμερα 2.600 ευρώ, ενώ για πάνω από τρία μέτρα κάθε μέτρο επιβαρύνεται με 1.300 ευρώ το μέτρο. Με το νέο νομοσχέδιο το τεκμήριο διαβίωσης θα είναι 3.000 ευρώ μέχρι τα πέντε μέτρα και 4.000 ευρώ από πέντε μέτρα και πάνω. Θα μπορούσε να πει κανείς ότι για όσους διαθέτουν μία βαρκούλα μέχρι πέντε – έξι μέτρα, το ισχύον και το νέο νομοσχέδιο δεν έχουν ουσιαστική διαφορά. Όμως τα φουσκωτά σκάφη, τυπικά δεν διαθέτουν καμπίνα και εντάσσονται στα ανοικτού τύπου. Έτσι για τα θηριώδη φουσκωτά, με τις μηχανές των 200 ή και παραπάνω ίππων, που συναντάμε στα νησιά κάθε καλοκαίρι, το τεκμήριο διαβίωσης περιορίζεται στα 4.000 ευρώ το χρόνο.
Για όσα διαθέτουν καμπίνα η κατάσταση είναι πιο τραγική αφού μέχρι τα επτά μέτρα το τεκμήριο διαβίωσης ορίζεται στα 7.500 ευρώ, ενώ ανά κάθε μέτρο προστίθενται 1500 ευρώ. Το αποτέλεσμα φαίνεται στον παρακάτω πίνακα:
|
Μήκος σκάφους |
Ισχύον τεκμήριο σε ευρώ |
Νέο Φορολογικό Τεκμήριο σε ευρώ |
|
7 |
21.000 |
7.500 |
|
8 |
21.000 |
9.000 |
|
10 |
55.600 |
12000 |
|
12 |
74.400 |
15000 |
|
14 |
95.000 |
18000 |
|
16 |
117.800 |
21.000 |
|
18 |
144.200 |
24.000 |
|
20 |
174.800 |
27.000 |
|
22 |
210.000 |
30.000 |
Το τεκμήριο διαβίωσης ουσιαστικά διατηρείται στα χαμηλά εισοδήματα, αλλά στα υψηλά ή πολύ υψηλά εισοδήματα κυριολεκτικά εξαφανίζεται. Αφού ένα κλειστό σκάφος 22 μέτρων απαιτεί πλέον τεκμήριο μόνο 30.000 ευρώ. Όμως, επειδή ένα σκάφος πολλών μέτρων δεν μπορεί κάποιος να το κουμαντάρει μόνος του, υπάρχει και πρόβλεψη για το πλήρωμα. Με τον ισχύοντα νόμο οι μισθοί του πληρώματος υπολογίζονταν σαν τεκμήριο διαβίωσης πολλαπλασιαζόμενοι επί 2. Με το νέο νόμο και αυτό μειώνεται αφού πλέον θα πολλαπλασιάζονται επί 1.
Το ίδιο όμως ισχύει και στις κατοικίες.
Ένα σπιτάκι των 60 τετραγωνικών σε μία ζώνη τιμής 2.800 ευρώ ανά τετραγωνικό προϋποθέτει – με το νέο νομοσχέδιο- τεκμήριο διαβίωσης 3.600 ευρώ, ενώ πριν δεν αποτελούσε τεκμήριο. Αντίθετα ένα παλάτι 400 τετραγωνικών στην ίδια ζώνη, θα απαιτεί τεκμήριο διαβίωσης μόλις 41.400 ευρώ. Πόσο είναι το ισχύον σήμερα τεκμήριο; 98.784 ευρώ.
Από όσα αναφέραμε φαίνεται, ότι οι νυν φοροφυγάδες μάλλον θα καλοπεράσουν με το νέο νομοσχέδιο. Αυτό άλλωστε αποδεικνύει και η τελική άθροιση.
Ένας φοροφυγάς διαθέτει κατοικία 400 τ.μ, δύο αυτοκίνητα 3.000 κυβικών, πισίνα 120 τετραγωνικών και σκάφος 12 μέτρων. Αυτός, με όσα ισχύουν σήμερα, θα έπρεπε να δηλώσει ετήσιο εισόδημα γύρω στα 370.000 ευρώ. Με το νέο νομοσχέδιο αρκεί να δηλώσει μόλις 93.000 ευρώ.
Τελικά, φαίνεται ότι κάποιοι – και στο θέμα των τεκμηρίων- μας δουλεύουν πολύ χοντρά.
Κώστας Ευθυμίου
[1] http://www.parliament.gr/ergasies/nomosxedia/Fototypies/1411/forologa.pdf Νέο φορολογικό νομοσχέδιο σελ 11-12-13
