«με ποια πλευρά είσαι;»:
μπορεί στην Ελλάδα το τραγούδι να έγινε γνωστό χάρη σε μια διαφήμιση ..ουίσκυ όμως πρόκειται για ένα πασίγνωστο αμερικάνικο εργατικό τραγούδι, που γράφτηκε στις μεγάλες απεργίες των ανθρακωρύχων της κομητείας του Harlan στο Kentucky τη δεκαετία του `30.
Come all you good workers, συγκεντρωθείτε γύρω εργάτες ,
Good news to you I'll tell καλά νέα έχω να πώ
Of how the good old union για το πως το σωματείο
Has come in here to dwell. ήρθε και θα μείνει εδώ.
Which side are you on boys? με ποιά πλευρά είστε παιδιά ;
Which side are you on?
Which side are you on?
Which side are you on?
My dady was a miner, ο μπαμπάς μου ήταν ανθρακωρύχος
And I'm a miner's son, είναι τώρα πιά στον ουρανό
And I'll stick with the union θα είναι όμως μαζί μας στο συνδικάτο
'Til every battle's won. μέχρι να κερδηθεί η μάχη.
They say in Harlan County Λένε ότιστην κομητεία του Χάρλαν
There are no neutrals there. δεν υπάρχουν ουδέτεροι εδώ
You'll either be a union man ή με το σωματείο θα είσαι
Or a thug for J. H. Blair. ή του μπλαίρ τσιράκι.
Oh workers can you stand it? ώ εργάτες πώς το αντέχετε;
Oh tell me how you can? πές τε μου πώς το μπορείτε;
Will you be a lousy scab θα είστε του αφεντικού απεργοσπάστες
Or will you be a man? ή μήπως άντρες προτιμάτε;
Don't scab for the bosses, Μήν γίνεστε των αφεντικών απεργοσπάστες
Don't listen to their lies. μην ακούτε τις ψευτιές τους
Us poor folks haven't got a chance Οι φτωχοί δεν έχουν καμία τύχη
Unless we organize. αν δεν οργανωθούμε.
Από τότε χρησιμοποιήθηκε σαν ύμνος των εργατών, ενώ τραγουδήθηκε από τον Peter Seeger κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του `60, όπου το τραγούδι επιστρατεύτηκε στους αγώνες για τα πολιτικά δικαιώματα στην Αμερική.
δυό λόγια για την ιστορία...
Το 1931 , οι μεταλλωρύχοι της πόλης Χάρλαν, κατεβαίνουν σε απεργία. Οπλισμένοι χαφιέδες της ιδιοκτητών των ορυχείων οργώνουν την επαρχία, τρομοκρατώντας τα μέλη του σωματείου μεταλλωρύχων, ενώ στρέφουν το μίσος τους ιδιαίτερα ενάντια στους ηγέτες του κινήματος, τους οποίους και ξυλοφορτώνουν, φυλακίζουν αλλά και δολοφονούν.
Παρά την εργοδοτική τρομοκρατία, οι μεταλλωρύχοι παρουσιάζονται αποφασισμένοι και συνεχίζουν την απεργία, ενώ απαντούν με άγριες συγκρούσεις με τους μπράβους και τους χαφιέδες.
Η κυρία Ρις στην οποία αποδίδονται οι στίχοι του “which side are you on” δεν έγραψε “αποστασιοποιημένη” τα λόγια αυτά. Ο άντρας της, ο Σαμ, ήταν ένας από τους ηγέτες του σωματείου.
Ο σερίφης του Χάρλαν J. H. Blair, ο οποίος απολαμβάνει ιδιαίτερης αναφοράς στο τραγούδι, μπήκε μαζί με τους άντρες του στο σπίτι της Ρις, ένα από τα βράδια της απεργίας, ψάχνοντας για τον άντρα της, όταν αυτή ήταν μόνη της με τα 7 παιδιά της. Έκαναν το σπίτι άνω-κάτω, ενώ όταν επιτέλους κατάλαβαν πως ο Σαμ δεν βρίσκεται κρυμμένος κάπου στο σπίτι, του έστησαν ενέδρα, περιμένοντάς τον να γυρίσει εκεί, ώστε να τον δολοφονήσουν εκεί.
Η κυρία Ρις, όσο οι άντρες του σερίφη περίμεναν τον άντρα της, έσκισε ένα χαρτί από το ημερολόγιο τοίχου που διατηρούσε και έγραψε στην λευκή του πλευρά τους στίχους του “Which side are you on”. Το τραγούδι διαδόθηκε πολύ γρήγορα και από εκεί και πέρα, δεν υπήρχε απεργία στην οποία δεν υιοθετήθηκε…
