Στάση στο Χαλάνδρι

Η εν ψυχρώ δολοφονία του 15χρονου Αλέξη, σε μία επίδειξη αστυνομικού τσαμπουκά, είναι απλώς η σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι.

Δεν αποτελεί βέβαια ένα τυχαίο, μεμονωμένο περιστατικό, από έναν «άφρονα ράμπο» της ΕΛΑΣ. Έχουν προηγηθεί πολλά. Όπως η ωμή καταστολή στα πανεκπαιδευτικά  συλλαλητήρια, όπου κατά τύχη δεν θρηνήσαμε νεκρούς. Τα βίντεο που αποκάλυψαν τη ζοφερή πραγματικότητα που κυριαρχεί στα αστυνομικά τμήματα. Οι δολοφονίες και ο βασανισμός μεταναστών, που πάντοτε περνούν στα «ψιλά».

Η ιστορία της περίφημης «ζαρντινιέρας». Η σκευωρία με τα πράσινα παπούτσια και τόσα άλλα. Άλλωστε, η  αγενής,  απειλητική, εξευτελιστική και πολλές φορές βίαιη συμπεριφορά αποτελούν τον συνήθη τρόπο αντιμετώπισης νεολαίων ή και μεγαλύτερων, που έχουν την ατυχία να έρθουν σε επαφή με τα όργανα της «τάξης».  Από το αίτημα για τη διεκπεραίωση απλών διαδικασιών μέχρι τον τυπικό έλεγχο στοιχείων.

Ο λόγος είναι απλός. Η αστυνομία, σαν τμήμα του ελληνικού δημοσίου, αποτελεί ούτως ή άλλως έναν τεράστιο γραφειοκρατικό μηχανισμό. Όπου διαχρονικά βασιλεύουν η αναξιοκρατία και το κομματικό ρουσφέτι. Στις προσλήψεις (για τους κάθε είδους «φρουρούς»), στις μεταθέσεις, στην εξέλιξη. Έτσι κυριαρχεί η συντεχνιακή λογική, η λούφα και ο ωχαδερφισμός. Όπως και η αδιαφορία για τα όσα «στραβά» γίνονται στο εσωτερικό της υπηρεσίας Όμως ακριβώς, λόγω της σημασίας -αλλά και της ιστορίας - που έχει το σώμα στην αντιμετώπιση του «εσωτερικού εχθρού», στη δημοσιο-υπαλληλική συντεχνιακή νοοτροπία έρχεται να προστεθεί η κουλτούρα της βίας στην οποία εκπαιδεύονται και εθίζονται οι Έλληνες αστυνομικοί. Σε συνδυασμό με το αίσθημα ασφάλειας που τους προσφέρεται από την εκάστοτε πολιτική ηγεσία προκειμένου να διεκπεραιώνεται απρόσκοπτα το έργο τους. «Το κράτος είστε εσείς» δήλωνε ο Μητσοτάκης, όταν ήταν πρωθυπουργός για να περάσουμε στους Πραίτορες του Πολύδωρα Πολλές όμως από τις δραστηριότητές τους, παλαιότερα αλλά και τώρα, είναι νομικά παράνομες: παρακολουθήσεις με ή χωρίς κάμερες, προσαγωγές σε αστυνομικά τμήματα -αν και υπάρχει ταυτότητα-, άσκηση βίας στις συλλήψεις και τις ανακρίσεις. Ακόμα και ενέργειες που όλοι έχουν συνηθίσει να υφίστανται χωρίς αντίρρηση δεκαετίες τώρα, όπως η έρευνα του αυτοκινήτου ή ο σωματικός έλεγχος.

Για όλα αυτά, προβάλλεται, ως πάγια δικαιολογία, από τη μεριά της πολιτείας, η ανάγκη αντιμετώπισης του κοινού εγκλήματος (ή της «τρομοκρατίας», όταν υπήρχαν ένοπλες οργανώσεις).

Αυτό το αίσθημα ασφάλειας και παντοδυναμίας οδήγησε ακριβώς στο αντίθετο αποτέλεσμα. Πολλά από τα μέλη και τα στελέχη της ΕΛΑΣ εμπλέκονται άμεσα και προς ίδιον όφελος με το οργανωμένο έγκλημα. Έτσι, αν και δύσκολα αποκαλύπτονται στο σύνολό τους, ο μέσος όρος εγκληματικών πράξεων με πρωταγωνιστές αστυνομικούς (ληστείες, διακίνηση ναρκωτικών και γυναικών, μίζες και προστασία στο οργανωμένο έγκλημα) φαίνεται να ξεπερνά το μέσο όρο εγκληματικότητας που αφορά το σύνολο του πληθυσμού της χώρας. Και βέβαια, το πλήθος και το είδος των εγκλημάτων θα ήταν αστείο να συγκριθεί με την παραβατικότητα που παρουσιάζεται σε άλλες -ισοδύναμες αριθμητικά- ομάδες εργαζομένων του δημοσίου, όπως οι εκπαιδευτικοί, οι εργαζόμενοι στις πρώην ΔΕΚΟ κλπ.

Παράλληλα, ομάδες αστυνομικών έχουν πλέον σαφείς και επιβεβαιωμένες σχέσεις με τμήματα του παρακρατικού μηχανισμού και ρατσιστικές, φασιστικές οργανώσεις. Σχέσεις που δεν περιορίζονται στις προσωπικές τους πολιτικές επιλογές – θα ήταν άλλωστε δικαίωμά τους - αλλά σχετίζονται άμεσα με την άσκηση του επαγγέλματός τους. Το βίντεο της συνεργασίας των ΜΑΤ με μέλη της «χρυσής αυγής» στην καταστολή διαδήλωσης είναι χαρακτηριστικό.

Με τη νομιμοποίηση του συνδικαλισμού στα σώματα ασφαλείας, παρά τα όσα πίστευε η Αριστερά, δεν επήλθε κάθαρση. Τα οργανωμένα κυκλώματα διαφθοράς και οι ρατσιστικές, φασιστικές πρακτικές δεν αμβλύνθηκαν, αντίθετα απέκτησαν και θεσμική εκπροσώπηση. Ποιος δεν θυμάται την αφοπλιστική δήλωση των συνδικαλιστών, όταν επισκέφθηκαν τη Ρηγίλλης, ότι «βρίσκονται στο σπίτι τους»;

Όμως αυτό το μίγμα παντοδυναμίας, παρανομίας και φασιστικής - ρατσιστικής ιδεολογίας είναι πια εκρηκτικό και επικίνδυνο για όλους μας. Η δολοφονία του μικρού Αλέξη – που δεν είναι η μοναδική – απέδειξε ότι το υποψήφιο θύμα δεν χρειάζεται να προέρχεται από εκείνες τις «ιδιαίτερες κατηγορίες» που μέχρι τώρα αντλούσε τα θύματά της η ελληνική αστυνομία. Και αυτό ήταν που σοκάρισε τους πάντες.

Είναι φανερό, ότι το αίτημα για εκδημοκρατισμό της αστυνομίας αποτελεί ουτοπία. Άλλωστε είναι αδύνατο να εκδημοκρατικοποιήσεις ένα σώμα που οι κυβερνώντες το χρησιμοποιούν σαν βασικό μοχλό περιορισμού των δημοκρατικών δικαιωμάτων και καταστολής των όποιων αντιδράσεων. Εάν κάτι έχει νόημα, είναι να βγούμε από την απάθειά μας και να απονομιμοποιήσουμε με την παρουσία μας τη δράση και τις μεθόδους τους. Ήδη είναι πολύ αργά…